state: A

Reconversie ICC

Masterplan voor de gebouwencluster Citadelpark, reconversie en restauratie van het ICC/Floraliënhal

Masterplan

Midden in het grootste stadspark van Gent, het Citadelpark, ligt een grootschalige, ondoordringbare gebouwencluster. De indrukwekkende Floraliënhal is het verscholen hart ervan. Deze cluster werd ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1913 gebouwd als een gigantisch Eeuwfeestpaleis op een plek waar vroeger een oud fort stond. De vier koppen huisvesten vandaag het Internationaal Congrescentrum (ICC), het Stedelijk Museum voor Actuele Kunsten (S.M.A.K.), de velodroom ’t Kuipke en de leegstaande Casinokop. Het Citadelpark zelf is erkend als beschermd landschap.

Floraliënhal als overdekte stedelijke ruimte met het oorspronkelijk daklicht, opbouw wielerzesdaagse van Gent

Gent staat internationaal bekend om haar charmante binnenstad, die een aantrekkelijke combinatie is van historisch erfgoed en het bourgondische, goede leven. Maar Gent is veel meer dan dat. Naast het historische centrum vind je er een dynamische en diverse bevolking en een rijk cultureel en verenigingsleven. Daarnaast ontstaan de laatste jaren initiatieven van experimenteel en exploratief ruimtegebruik in Gent, sterk gekoppeld aan buurtwerking en culturele initiatieven. Deze dynamiek situeert zich vooral in de noordoostelijke Gentse wijken en heel beperkt in de ruime zuidelijke stationsomgeving.

Het masterplan wil de stedelijke rol en de ruimtelijke integratie van de gebouwencluster in het omliggende parklandschap herdefiniëren. Het heractiveren van het ICC en het Citadelpark is een kans om al de bovengenoemde kwaliteiten te verbinden en er een internationale weerklank aan te geven. Het  project draagt bij aan het versterken van de exploratieve buurt- en stadsdynamiek. Het is een kans om een bestemming te creëren waar de stad, cultuur, natuur en het ontmoeten op een open en verrassende manier in symbiose gaan. Het wordt een plek waar de heel directe beleving van diversiteit – van mensen en sferen, van dieren en planten – de drijfveer wordt van een vernieuwde uitstraling. Een plaats waar een burgerstad als Gent zich niet enkel toont, maar zichzelf ook uitvindt, in al haar dimensies.

Het S.M.A.K. en zijn belangrijke collectie is een essentiële speler in de gebouwencluster. Het museumprogramma moet sterk uitgebreid worden zodat het zijn rol op een kwalitatieve manier kan opnemen. Het masterplan zoekt naar de beste manier om het S.M.A.K. en zijn dynamiek in te schakelen in de doelstellingen van het park.

De floraliën met het feestpaleis tijdens de wereldtentoonstelling in Gent in 1913

Zo ontstaat een stedelijk ensemble waar een rijke schakeling van gedeeld eigenaarschap en wisselende toe-eigening de grondslagen zijn van een stuk duurzame stadsontwikkeling. Die diverse plek wordt de voedingsbodem waaraan tentoonstellingen, buurtevenementen of congressen hun beleving en identiteit ontlenen en waar de Floraliënhal en het historische park een natuurlijk onderdeel zijn van een stedelijke beleving.

Een compact ICC

Het concentreren van het gevraagde programma op één plek laat toe om een compact en zeer functioneel ICC te maken.

De nieuwe dubbele toegang en circulatieruimte vormen een meanderende centrale foyer waarop verschillende ruimtes kunnen aansluiten. Schakelingen die interessante relaties opzoeken maar die ook los van elkaar kunnen werken, worden mogelijk gemaakt. Het ICC als goed geoliede machine.

Een stapeling van relaties

Het atrium als centrale verbindingsruimte tussen de twee nieuwe toegangen van het ICC

Op het grote dak van het ICC, dat wordt doorgetrokken tot aan de Floraliën, wordt een bijkomend volume geplaatst. Dit paviljoen is een lichter element dat wordt verdraaid ten opzichte van de sterke centraliteit van de cluster.

De oorspronkelijke toegangsruimte tot de Floraliënhal, de feestzaal, wil NU architectuuratelier samen met 51n4e opnieuw introduceren als Antichambre in het ICC.

De antichambre is de verbindingsruimte tussen het ICC en de floraliënhal

De feestzaal wordt daarom gelinkt aan de nieuwe dubbelzijdige foyer. Zo krijgt de Floraliënhal een zijbeuk in het ICC en wordt de relatie tussen beiden versterkt. De Floraliënhal wordt voelbaar in het ICC, het ICC wordt voelbaar in de Floraliënhal. De Antichambre krijgt een dubbele status van toegang en gebruiksruimte.

Aan de oost- en westzijde van het ICC zorgt de Parkpassage met zijn dubbele, interactieve gevel voor een sterke relatie met het park en de tuin op het westen. De passage vormt de nieuwe inkomruimte op het centrale atrium. De sterke verticaliteit van deze drie verdiepingen hoge ruimte levert een interessante stapeling van relaties op.

Een wandeling door het ICC wordt een intense beleving door het ruimtelijk spel van doorzichten. Het gelijkvloers wordt een opeenvolging van ruimtes met wisselende lichtcondities en verschillende vloerhoogtes. . Dit wordt voelbaar vanaf het park, door de wintertuin en de Tuinkamer, vanuit de Parkpassage naar de toegang, via het Atrium naar de Foyer en doorheen de antichambre naar de Floraliënhal.

Op de verdiepingen ontstaat telkens een foyer met een waaier aan break-outruimtes en zalen die onderling geschakeld kunnen worden. De ruimtes, met hun verschillende condities, zoeken een link met het park en de verschillende tussentuinen, met de Floraliënhal en het erfgoed van de site, met bloemen en planten, met de stad. Het ICC plooit open.

  • opdrachtgever NV citadel finance
  • locatie Gent
  • datum 2018 - heden
  • status voorontwerp
  • ism 51n4e, 51n4e eco inc.
  • studiebureau Plant en Houtgoed (landschap), Bollinger + Grohmann (stabiliteit), Ingenium (technieken), eld (raming)
  • team NU Bert Stoffels, Giulia Ciuffoletti, Konstantijn Verbrugge, Olivier Van Calster, Nathan Heindrichs