state: A

Noord-Zuidverbinding Limburg

Ontwerpen van een architectuurtaal en identiteit voor infrastructuurinterventies

Met het project Noord-Zuid Limburg Complex wil de Vlaamse overheid een duurzame oplossing vinden voor de overbelaste Limburgse verbinding tussen Hasselt en Eindhoven. De scope van het project is breder dan alleen een mobiliteitsstudie. Het zet in op duurzame mobiliteit, met een verschuiving naar hoogwaardig openbaar vervoer en actieve weggebruikers zoals fietsers en voetgangers, maar wil ook de leefbaarheid, fauna & flora en het landschap verbeteren. NU architectuuratelier ontwikkelt – in nauwe samenwerking met Maat Ontwerpers – een architecturale taal voor infrastructurele elementen; een familie van ruimtelijke instrumenten zoals muren, pijlers, bruggen (fiets en auto) en tunnels (en ecopassages). Afhankelijk van de context zullen ze in verschillende varianten worden toegepast, allemaal binnen één samenhangende ontwerptaal die alle structuren langs de Noord-Zuidverbinding zal verenigen tot één samenhangend project.

We ontworpen twee typen fietsbruggen, beide gericht op een kwalitatieve fietservaring en het verbeteren van de relatie met en het opgaan in de omgeving. We kiezen voor hout als constructiemateriaal, niet alleen vanwege de tactiele warmte en duurzaamheid, maar ook om hout als kwalitatief en veelzijdig bouwmateriaal te promoten en te ontwikkelen, evenals de capaciteit om koolstof op te slaan. Op deze manier willen we bijdragen aan de vermindering van koolstof in de lucht, de koolstofvoetafdruk van de bouwsector minimaliseren en de overgang naar een duurzamere gebouwde omgeving ondersteunen.
Afhankelijk van de overspanning en de context bieden we de dragende structuur ofwel in het brugdek zelf of in de massieve leuning als een dragende balk, wat verschillende ervaringen biedt voor fietsers en voetgangers; van een licht en open uitzicht op het landschap tot een meer gesloten gevoel, dat hen afschermt van het drukke verkeer eronder.

Pijlers, een belangrijk onderdeel van brugconstructie, spelen een belangrijke rol bij het tot uitdrukking brengen van het karakter van de bruggen. Het ontwerp ervan richt zich op drie soorten: de slanke stalen kolom, die de visuele en fysieke impact op de natuur minimaliseert en daardoor geschikt is voor kwetsbare natuurgebieden; de betonnen ellips, die elegantie combineert met structurele voordelen; en het betonnen gewelf, dat zowel structurele als ruimtelijke kwaliteiten bezit en de ruimtelijke ervaring tussen verschillende snelheden vormgeeft (fietsers versus zwaar verkeer).

Een belangrijk aspect van dit project is om de infrastructuur in te zetten als ruggengraat om de natuur te verbinden en de kwaliteit van de natuurlijke omgeving te verbeteren. We ontwerpen met een sterke focus op het dienen van de natuur om de biodiversiteit te stimuleren. Ontwerpen voor en met de natuur houdt altijd een belangrijk element van onvoorspelbaarheid in: hoe zal de natuur reageren? Het doel is niet om natuur te ‘creëren’, maar om natuur mogelijk te maken en de optimale omstandigheden te creëren die spontaniteit en verandering mogelijk maken. Waar mogelijk voorzien we bijvoorbeeld keermuren als ‘levende wanden’ met gebruik van natuurlijke materialen om nabijgelegen ecosystemen te ondersteunen en een habitat te bieden voor fauna en flora.

Daarnaast ontwerpen we ecologische passages om waardevolle landschappen en biotopen opnieuw met elkaar te verbinden. Door hier geen bodem of vloerplaat aan te brengen, wordt het profiel van beken zo natuurlijk mogelijk onder de infrastructuur doorgetrokken, terwijl de verbredende tunnelmonden de fauna naar binnen kunnen leiden.

  • opdrachtgever De Werkvennootschap, Departement Omgeving, Departement Pattyn
  • locatie Limburg
  • datum 2022 - heden
  • status Bouwaanvraag ingediend
  • ism STUDIO NZL: IMDC (Tractebel), Arcadis, MAAT Ontwerpers, 51N4E, NU Architectuuratelier
  • studiebureau Arcadis, IB-Miebach